zelfontplooiing
coaching
opleidingen

Centrum GEA

centrum GEA

loopbaancheques
KMO portefeuille
Vlaamse overheid


NLP en geluk

NLP en geluk 

Artikel verschenen in het zomer nummer 2013 van Agenda Plus

NLP is ontstaan uit het bestuderen van mensen die gelukkig zijn en een vervullend leven leiden. Het modelleren van die mensen leidde tot het in kaart brengen van een 50-tal essentiële variabelen in onze manier van functioneren: in onze manier van denken (Neurologische patronen), onze manier van spreken (Linguistische patronen) en de manier waarop we omgaan met gevoelens en emoties. De -meestal onbewuste-voorkeurspatronen die we op vlak van elk van de 50 variabelen hanteren, bepalen onze mogelijkheden en beperkingen om gelukkig te worden.

Eén van die 50 patronen is de manier waarop we tegen onszelf spreken. Door het NLP modelleringswerk (maar ook door andere wetenschappelijk onderzoek van de voorbije 15 jaar) weten we intussen dat praktisch iedereen het grootste gedeelte van zijn waakleven innerlijk tegen zichzelf spreekt. Deze boodschappen, die we continu aan onszelf geven, bepalen voor een heel deel hoe we ons voelen en bepalen mede ons zelfbeeld: de ideeën wie wij hebben over onszelf, over onze mogelijkheden en beperkingen. De inhoud van deze boodschappen is dikwijls gekopieerd van wat we als kind hoorden van de volwassenen rondom ons. Een heel deel van die boodschappen zijn ook conclusies die wij getrokken hebben uit gebeurtenissen. Deze conclusies hebben we getrokken om de gebeurtenissen te kunnen begrijpen. Laatst was er een NLP studente die er in de loop van een van de oefeningen spontaan achter gekomen was dat de gedachte ‘ik ben lelijk en er scheelt iets aan mij,’ ontstaan was doordat, toen zij nog een klein meisje was, haar moeder altijd snel haar haar kamde vooraleer er bezoek kwam of vooraleer ze op bezoek gingen. Haar moeder zei daarbij altijd met een verbeten trek op haar gezicht: ‘Hoe zie je er nu weer uit?’

De conclusies die we trekken uit gebeurtenissen zijn, zoals in dit voorbeeld, niet altijd rationeel of voorspelbaar. Dergelijke conclusies worden soms ongewild geïnstalleerd als vaststaande overtuigingen over jezelf. Ze vormen mee je zelfbeeld.

 

In NLP zijn we niet bezig met het onderzoeken van de oorzaak of het ontstaan van eventueel beperkende overtuigingen over onszelf. Er worden wel oefeningen gedaan om je bewust te worden van je innerlijke monoloog of dialoog, die je tot op de dag van vandaag continu tegen jezelf zegt. Je leert er ook achter komen met welke intonatie je die innerlijke boodschappen aan jezelf geeft en wat het effect ervan is op je zelfbeeld. Je meest beperkende overtuigingen over jezelf (en over anderen) leer je in kaart brengen en transformeren tot ondersteunende overtuigingen. Op die manier creëer je voor jezelf veel meer mogelijkheden om die doelen te bereiken die je gelukkig maken, je krijgt meer zelfwaardering, je ontwikkelt een gezonde vorm van assertiviteit en je bouwt aan een positief zelfbeeld.

In onderstaande tabel zie je een overzichtje waarin we de meest ‘populaire’ beperkende kern-overtuigingen bijeengebracht hebben, van alle NLP studenten en coaching-cliënten van de voorbije 25 jaar. We hebben ze thematisch gegroepeerd in 9 categorieën. Aan de rechter kant zie je een aantal suggesties voor nieuwe, ondersteunende overtuigingen, als positieve tegenhanger van de overeenkomstige beperkende overtuiging aan de linker zijde. Door enkele specifieke oefeningen wordt de oude overtuiging vervolgens geneutraliseerd en in het bewustzijn vervangen door de meer ondersteunende variant.

kernovertuigingen over jezelf
oude, beperkende overtuiging nieuwe, ondersteunende overtuiging
1. Ik besta niet/ Ik ben niet gezien/ Ik hoor er niet bij/ Ik tel niet mee Ik besta/ ik ben (er)/ Ik tel helemaal mee
2. Ik ben waardeloos/ Ik ben minderwaard
Ik ben het niet waard (om…)
Ik ben niet de moeite waard
Ik ben niet belangrijk
Ik ben waardevol/Ik ben belangrijk
Ik ben het waard
3. Ik verdien het niet (om gelukkig te zijn, om liefde te krijgen, om aandacht te krijgen… Ik verdien het/ Ik ben het waard
4. Ik ben slecht/Ik ben niet goed
Ik ben niet goed genoeg 
Er scheelt iets aan mij
Er is iets mis met mij
Ik ben goed (zoals ik ben)
Ik ben OK zoals ik ben
Ik ben de moeite waard zoals ik ben
5. Ik ben lelijk/ik ben onaantrekkelijk
Ik ben niet mooi
Ik ben een mooie vrouw/man
Ik ben mooi
6. Ik ben dom
Ik ben niet intelligent
Ik ben intelligent/ Ik ben slim
7. Ik voldoe niet/ Ik ben inadequaat
Ik kan (het) niet
Ik ben capabel
Ik voldoe/ Ik kan (het)
8. Ik ben een slachtoffer/Ik heb altijd pech
Voor mij is’ t niet weggelegd
Ik sta volledig in mijn kracht
Ik ben gerespecteerd
9. Ik ben schuldig/ ik heb iets misdaan
’t Is mijn schuld schuld
Ik ben helemaal vrij/ Ik ben vrij van
Ik ben onschuldig

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Van alle mensen die een gelukkig en vervullend leven leiden, die in het NLP onderzoek gemodelleerd zijn, heeft men hun basis-uitgangspunten over het leven bijeengebracht. Dit vormt de zogenaamde NLP basic assumptions. Deze basis-aannames zijn intussen geïncorporeerd in veel andere vormen van zelfonplooiing en in andere trainings- en coachingsmodellen. Het zijn een aantal uitgangspunten of basisovertuigingen over het leven. Gelukkige mensen die in het reine zijn met zichzelf, met hun verleden en met het leven, hebben deze ‘levenswijsheden’ in veel gevallen spontaan verworven. Een van die basisuitgangspunten is de volgende gedachte:‘Iedereen doet op elk moment het beste wat hij of zij op dat moment kan, met het bewustzijn dat hij of zij op dat moment heeft.’

Dit is ook een van de uitgangspunt die we terugvinden in teksten van heel verschillende spirituele tradities. Onder andere in oude Boeddhistische teksten, in Taöistische werken en in vroegchristelijke geschriften vinden we variaties van deze gedachte. Deze basis-idee gaat ervan uit dat ook jij op elk moment de beste keuzes gemaakt hebt die je toen kon maken, vanuit hetgeen je toen wist, vanuit je verlangens en wensen die je toen had en ook vanuit je eventuele zorgen en angsten van dat moment. Dit uitgangspunt is enkel zinvol onder 3 voorwaarden:

  1. Wanneer je jezelf ziet als iemand die voortdurend in evolutie is.
  2. Wanneer je bereid bent om te zien dat je in het verleden vergissingen gemaakt hebt. Dat betekent dat je ervoor open staat dat je eventueel keuzes en beslissingen gemaakt hebt die toen niet alle betrokkenen ten goeden gekomen zijn.
  3. Dat je er voor open staat om bij te leren uit het verleden; dat je met andere woorden bereid bent om alle lessen, die je kan trekken uit het verleden, op te nemen.

De idee ‘Iedereen doet op elk moment het beste wat hij of zij op dat moment kan, met het bewustzijn dat hij of zij op dat moment heeft.’ is een zeer ondersteunende gedachte, die er automatisch voor zorgt dat je meer begrip en mededogen hebt voor jezelf en voor anderen. Het is ook een houding die maakt dat je eventuele gevoelens van spijt of schuld gemakkelijk kan loslaten.

Hieronder vind je een oefening die je kan doen of waarmee je iemand anders kan begeleiden.

Deze oefening geeft je een idee van hoe je de informatie van het artikel over NLP en geluk, in het zomernummer van Agenda plus, in de praktijk kan brengen. Want daar gaat het in wezen om in NLP en in elke effectieve vorm van bewustwording en zelfontplooiing: concrete toepassingen om oude, beperkende patronen te neutraliseren en nieuwe mogelijkheden te creëren.

De oefening vormt een onderdeel van het proces van Zelf-Integratie, dat de voorbije 20 jaar ontwikkeld is. In de benadering van Zelf-Integratie zijn heel wat NLP principes samengebracht tot een krachtige en zeer efficiënt innerlijk helingsproces. Dit onderdeel van Zelf-Integratie, dat je heir kan meevolgen, is zeer ondersteunend om gebeurtenissen uit het verleden, die nog niet helemaal verwerkt zijn, te integreren en om gevoelens van spijt, schaamte en schuld voor goed op te lossen. Het is ook een afdoende manier om -algemeen- je eigenwaarde en je gevoel van zelfvertrouwen te versterken en om een positief zelfbeeld op te bouwen.

Kies voor de oefening een rustig moment waarop je gedurende een 15-tal minuten alleen en ongestoord bent. Het teken (******) duidt aan dat je enkele ogenblikken de tijd kan nemen om je ogen te sluiten en om het betreffende onderdeel van de oefening uit te voeren.

1. Neem even de tijd om bij jezelf te komen. Je kan daarbij je ogen sluiten en enkele rustige, volledige in- en uitademingen nemen.

*****

2. Vraag dan aan je onderbewuste om een situatie uit het verleden naar boven te laten komen waarrond je nog gevoelens van spijt, schaamte of schuld hebt. Laat je onderbewuste voor deze oefening een situatie kiezen, die je niet als emotioneel overweldigend ervaren hebt.
een moment of periode uit je leven, waar jij iets gedaan hebt (of waar er iets gebeurd is) waarrond je nu nog gevoelens van schaamte, spijt of schuld hebt. Geef je onderbewuste daar alle tijd voor; je ken intussen enkele rustige, volledige ademhalingen nemen. Wanneer je onderbewuste deze situatie naar boven gehaald heeft, laat dan de beelden van toen op een afstand voor jou verschijnen, terwijl jij, in het hier en nu, met je aandacht op je stoel blijft en van hieruit de situatie van toen bekijkt.

******

3. Vraag dan aan je onderbewuste om alle lessen die je kan trekken uit deze situatie, te laten samenkomen in jezelf. Alles wat je er kan uit leren op vlak van zelfkennis, op vlak van in relatie staan en communiceren met anderen, op vlak van je levensdoelen en op nog veel meer terreinen. Je hoeft op dit moment nog niet te weten wat de inhoud is van de lessen die je er kan uit leren. Laat de informatie van al deze lessen bijeen komen in jezelf, op een plaats, van waaruit die lessen gedurende de komende periode het gemakkelijkst begrepen en toegepast kunnen worden.

Het kan zijn dat je onderbewuste de informatie van deze lessen laat samenkomen in een beeld of een symbool (met een bepaalde vorm en kleur) of dat je voelt naar welke plaats(en) in jezelf deze informatie zich verzamelt. Het is ook mogelijk dat je daar geen beelden of gewaarwordingen bij hebt. Beide varianten zijn even goed. Soms krijg je een sein of een gevoel van je onderbewuste als het klaar is met dit onderdeel van de opdracht.

******

4. Laat dan een beeld opkomen van jezelf uit die periode. Stel je dan voor dat het beeld van jezelf, uit die periode, op enkele meter afstand voor jou zit. Merk op hoe jij, in die periode, er uit ziet.

******

5. Nu zijn er twee versies van jezelf aanwezig: Enerzijds jezelf van vandaag, van het nu, waar jij bij wijze van spreken ‘in’ zit. Anderzijds zie je in gedachten, op enkele meter afstand voor jou, jezelf van vroeger zitten. Door de ogen van jezelf-in-het-nu zie je jezelf van toen. Met andere woorden, vanuit wie jij nu bent kijk je naar jezelf van toen. Merk hoe het is om alle eventuele gedachten en gevoelens die er bij jou opkomen, toe te laten.

Zeg dan achtereenvolgens de volgende 7 boodschappen tegen jezelf van toen. Deze oefening werkt het best wanneer je de boodschappen luidop uitspreekt. Als dat moeilijk is kan je beginnen met de gedachten in stilte uit te spreken.

Je hoeft de ideeën niet te geloven, je hoeft er zelf niet achter te staan. Door het uitspreken van alle gedachten gebeurt er iets in je onderbewuste, waardoor de relatie met jezelf op een positieve manier beïnvloed wordt.

Belangrijk is dat je tussendoor telkens enkele keren diep in- en uitademt. Geef ruimte aan die kant in jou die (eventueel) niets gelooft van wat je zegt, die dit kinderachtig of tijdverspilling vindt. Voel ook in je lichaam op welke plaatsen je eventueel bepaalde gewaarwording hebt, terwijl je de boodschappen uitspreekt. Terwijl je elk bezwaar toelaat, kan je, wanneer je dat voelt, een bepaalde boodschap een tweede of zelf een derde keer herhalen.

Wanneer je er klaar voor bent, kan je nog een diepe ademhaling nemen, jezelf van toen, die voor jou zit, in de ogen kijken en luidop de eerste boodschap geven:

1. “In heel die situatie van toen, heb je op elk moment het beste gedaan, dat je toen kon doen ( vanuit wie je toen was, met de mogelijkheden die je toen had, en ook met de beperkingen die je toen had).”

2. “In heel die situatie heb je ook altijd de beste keuzes gemaakt die je toen kon maken.”

3. “Vanaf nu kan je altijd rekenen op mij. Ik ben er om jou te helpen en te steunen.” 
“Ik waardeer jou voor wie je bent…en voor alles wat je gedaan hebt.”

en zeg dan ook tot jezelf één of meerdere van de volgende formulereingen:

4. “Jij bent helemaal goed zoals je bent.”4. “Jij bent helemaal goed zoals je bent.” “Jij bent helemaal OK zoals je bent.”4. “Jij bent helemaal goed zoals je bent.” “Jij bent helemaal OK zoals je bent.” “Je bent (meer dan) de moeite waard zoals je bent.”

5. “Ik zie je graag zoals je bent”

...en laat het beeld van jouw vroegere zelf dichterbij komen en laat hem/haar op jouw schoot komen zitten, alsof je vroegere zelf je eigen dind was. En zeg hem/haar dan:

6. “Vanaf nu ben je voor altijd welkom bij mij”

Laat het beeld van jezelf nu kleiner worden,… neem het op in jezelf,… en zeg hem/haar:

7. “Vanaf nu heb jij voor altijd een plek in mijn hart. (Bedankt dat je er bent).

Ik wens je veel innerlijke genezing toe met deze oefening!

Joost Vanhove