zelfontplooiing
coaching
opleidingen

Centrum GEA

centrum GEA

loopbaancheques
KMO portefeuille
Vlaamse overheid


Interview over Zelf-Integratie

"Bouw met Zelf-Integratie aan een evenwichtige geest"

Aan methodes om in contact te komen met uw diepste zelf en daardoor gelukkiger te worden, geen gebrek. Geen van die modellen is echter zo compleet als het 'Zelf-Integratie'-model dat de Vlaamse mental coach Joost Vanhove in zijn boek 'Het Gouden Geschenk' voorlegt. "Een beter mens worden" vraagt Joost Vanhove. "Daar is het mij niet in de eerste plaats om te doen. Mij komt het eropaan een vollediger mens te worden en te evolueren tot een doorleefd evenwicht tussen individuele identiteit en de eenheid der dingen.

Er bestaan tal van methodes, programma's en therapieën om uzelf beter te leren kennen, in kaart te brengen en te helen van trauma's en emotionele knelpunten uit het verleden. De ene methode is al ingewikkelder dan de andere, soms wordt het verwoord in wetenschappelijk klinkende taal, soms verpakt in een spiritueel kleedje. Naast dat bestaande, veelal overlappende aanbod doet het 'Zelf-Integratie'-model van Joost Vanhove verfrissend en vernieuwend aan. Enerzijds omdat het vollediger is dan de bestaande modellen, maar zeker ook omdat Vanhove vermetel stelt dat we niet enkel met onszelf in het reine kunnen komen maar dat we daar ook extra energie kunnen aan overhouden, er een schier onuitputtelijke bron van pure levenskracht kunnen mee aanboren. Hem gaat het niet enkel om verwerking en begripvol loslaten maar om het compleet benutten van alle knelervaringen. Zijn methode is een praktisch en toegankelijk model waarmee we ons versplinterde zelf kunnen reconstrueren en vervolledigen, waarmee we een totaalbeeld krijgen van de puzzel die wij ook voor onszelf dikwijls zijn en waarmee we elk puzzelstukje op zijn plaats krijgen: het laat ons toe te 'zelf-integreren', om Vanhoves term te gebruiken. Dat gebeurt in drie grote stappen, elk begeleid door eigen (h)erkennings- en programmeringoefeningen. Maar het ultieme doel is het vierde stadium dat van de geïntegreerde eenheidservaring: het mystieke beleven van het 'zelf' binnen het 'al'. Daarvoor gebruikt Vanhove voorbeelden uit zijn jarenlange praktijk, denkbeelden uit verscheidene filosofische stromingen en psychologische scholen maar ook een symboliek en rollenspel dat bijwijlen doet denken aan sjamanistische tradities.
"Symboliek speelt inderdaad een grote rol in sjamanisme", legt Joost Vanhove uit. "En dat is ook het geval in mijn systeem. Ik laat mensen spontaan beelden oproepen en die gebruiken om hun eigen hulpbronnen te activeren. De belangrijkste pijlers van mijn opleiding zijn echter taalkunde, psycholinguïstiek - de studie van de invloed van taal op de psyche - en neuronlinguïstisch programmeren, en ademhalingsyoga. Dat laatste is een wezenlijk fundament, want goed doorademen is belangrijk bij 'Zelf-Integratie', en ik heb de stellige indruk dat veel mensen nog maar net voldoende ademen om niet dood te vallen. Doorademen en het doelbewust werken met ademhaling voorkomt dat 'Zelf-Integratie' zich beperkt tot een mentaal proces, want dan heeft het amper effect.

Wat uw 'Zelf-Integratie'-methode onderscheidt van andere, is de manier waarop u mensen energie laat halen uit ervaringen: we laten hopen energie achter in het verleden zonder die ooit nog te gebruiken, stelt u, en dat is zonde en verkwisting.
In mijn praktijk merk ik niet enkel dat mensen dikwijls al dan niet bewust diep gebukt gaan onder ervaringen, maar dat ze daarbij geregeld ook opmerken hoeveel energie ze hebben gestoken in die voorbije relatie, die failliete onderneming, die fout gelopen verhouding met baas of collega. Als het verkeerd loopt, hebben zij het gevoel dat ze die energie voor altijd kwijt zijn. Vaak letterlijk: ze voelen zich leeg en futloos. Ze hebben niet eens meer de energie om het afscheid, het rouwproces te verwerken. Het is mijn eerste opdracht mensen duidelijk te maken dat zij de energie die ze in die ervaringen hebben geïnvesteerd, volledig kunnen terughalen. Dat gebeurt op drie niveaus: het eerste is dat van de energie die ze er als individu voor hebben aangewend, het tweede is dat van de energie van alle mooie momenten die met de ervaring te maken hebben, het derde niveau is dat van alle lessen die men uit een ervaring of relatie kan leren. Het is geen mentale oefening, maar een intuïtieve daad, waarbij het onderbewuste de opdracht krijgt om die energie op te halen. Mensen een ervaring op een andere manier leren bekijken, is slechts een hefboom om de energie van een specifieke ervaring te activeren.

Knelpunten zijn dikwijls zaken uit het verleden waarbij we gevoelens ervaren als schuld, angst, spijt en frustratie. Maar hoe ouder men wordt, hoe meer dergelijke zaken er zijn. Het lijkt wel onbegonnen werk die allemaal te helen.
Wie de methode toepast zoals ik die in het boek heb uitgewerkt, installeert dat systeem in zichzelf. Het is een proces dat gaandeweg vanzelf begint te werken, zelfs al na het toepassen van het systeem op één belangrijk thema. Het onderbewuste begint het automatisch ook toe te passen op andere terreinen. Cursisten krijgen steeds meer spontane herinneringen aan leuke ervaringen en ontlenen daaraan steeds meer energie. Tweede belangrijke opmerking: mijn methode is praktisch en intuïtief. Bewust nadenken, laat staan piekeren, komt er dus niet aan te pas.

Is het meer dan een mindgame? Overstijgt dit de pure suggestie?
Ongetwijfeld. Alles is energie, ook gedachten, en zeker de denkbeelden die wij over onszelf koesteren en op anderen projecteren. Het bewijs niet enkel wijzelf maar de buitenwereld reageert op die denkbeelden, op die projectie. Al die, al dan niet bewuste, gedachten oefenen, onder meer via een verschijnsel dat resonantie wordt genoemd, een grote energetisch invloed uit. Mijn model is een manier om daar gericht mee te werken. Mensen die 'Zelf-Integratie' gebruiken, voelen zich ook fysiek beter. Tijdens sessies ervaren zijn fysieke impulsen, achteraf zien zij er vaak beter, jonger en kwieker uit. Stralender, zeg maar. Vandaar dat ik telkens onderstreep hoe belangrijk het is contact te houden met het lichaam, via specifieke oefeningen. Bij 'Zelf-Integratie' gaat het om het totaalplaatje, zowel psychisch als fysiek. Eigenlijk om het actief en positief reconstrueren van dat totaalplaatje. Allemaal zijn we immers in zekere mate meervoudige persoonlijkheden; telkens wij iets doen of ons iets overkomt waar we niet meteen raad mee weten - en dat gebeurt tijdens de kindertijd voortdurend - splitsen we ons op in deelpersoonlijkheden. Soms recupereren we later dat segment van onszelf, meestal niet. Daardoor raken we versplinterd en steeds meer afgesneden van wie we in de kern zijn, van ons echte zelf. 'Zelf-Integratie' is een methode om al die deelpersoonlijkheden op afstand te beschouwen, vervolgens positief te benaderen en uiteindelijk een plaats te geven binnen het geheel van uzelf. Zo stellen we uit al die versplinterde persoonlijkheden een globaal, positief en vooral liefst zo volledig mogelijk zelfbeeld samen. Zelf-Integratie gaat niet om béter maar om vollediger worden.

Heeft u daar een voorbeeld van?
Onlangs was er iemand die net zijn moeder had verloren en het jaar voordien zijn vader had verloren. "Ik heb het gevoel dat ik mijn hele kindertijd kwijt ben", zei die man. Een indicatie dat hij de krachtbronnen uit dat verleden niet had opgenomen. Door een combinatie van herinneringen, relaxatie en goed doorademen kwamen bij die man spontaan beelden op die energie genereerden rond de relatie tussen hem en zijn ouders. Zo leerde hij de energie op te nemen van al wat hij in die relatie had geïnvesteerd, van alle goeie momenten die hij met zijn ouders had gekend en ten slotte van alle levenslessen die hij daaruit heeft gepuurd. En dat op een simpele manier. Mijn methode werkt diep maar is heel toegankelijk, wat mijn bedoeling was.

Uit uw boek blijkt dat mensen aan uw methode niet enkel fysiek en mentaal welzijn ontlenen, maar dat hun omgeving ook positiever op hen reageert. Meer zelfs: zij lijken steeds meer de omstandigheden en personen aan te trekken die ze nodig hebben. Dat lijkt wel heel erg op de gedachte achter 'The Secret', niet?
Wie zichzelf heeft geïntegreerd en daar een positief zelfbeeld aan overhoudt, straalt dat uit. Ook die uitstraling is energie. En dat resoneert dan weer met de energie die men nodig heeft om zichzelf verder waar te maken. Dat is ook het principe waar het in 'The Secret' om draait, of men zich daar nu bewust van is of niet. Mijn methode is een praktische aanvulling van een natuurlijk energetisch mechanisme waarvan de werking in 'The Secret" eigenlijk vrij vaag wordt gehouden.

Creëren wij dan echt zelf onze wereld en ons leven?
Ten dele. Maar wat is bestemming en hoe ver reikt vrije wil? En worden we hier ook beperkt door ons aangeboren temperament? Zelfs al zou ik het nog zo willen, een stervoetballer zal ik nooit worden. Ik heb er noch de fysiek, noch de mentaliteit voor. Maar we beschikken wél allemaal over de nodige innerlijke krachtbronnen die ons kunnen helpen bij het realiseren van wat voor ons essentieel is. Het probleem is te wéten wat voor ons het hoogste goed is. De meeste mensen lopen al vast in tal van maatschappelijke en conventionele structuren nog voor zij dat zelfs maar beseffen. In alles trouw zijn en blijven - privé maar ook professioneel, ten opzichte van uzelf maar ook tegenover anderen - wat betekent dat eigenlijk? Voor velen is dat onduidelijk om daar zicht op te krijgen.
Bij 'Zelf-Integratie' halen we energie terug en zuiveren we ons zelfbeeld via herinneringen. Maar zijn herinneringen niet per definitie subjectief? Natuurlijk. Het zijn ook niet de échte ervaringen die onze mogelijkheden en beperkingen bepalen, maar juist die subjectieve herinneringen en de al even subjectieve gevoelens en ideeën die daarmee verbonden zijn. Dát is wat gezuiverd wordt, het is de energie die dáármee samenhangt die we recupereren. En iedereen gaat daar op een eigen manier mee om. Ik hielp ooit twee zussen die als kind het slachtoffer zijn geweest van herhaald fysiek en seksueel geweld. De ene zus stichtte een gezin en keek nooit meer achterom, de andere zus heeft die ervaringen nooit verwerkt. Hoe is dat te verklaren? Op de een of andere manier was de ene zus erin geslaagd die ervaringen in haar leven een plaats te geven en de andere niet. Want dat is wat 'Zelf-Integratie' betekent: de dingen een plek geven. Vandaar dat men dus heel goed moet opletten met wat men tegen kinderen zegt, want zij nemen uitspraken al te letterlijk op en zijn geneigd de schuld meteen op zich te nemen.
Tijdens een gesprek met mijn gezin hadden we het over vroeger. Over die keer dat ik mijn zoontje, toen nog een ukje, op de schouder droeg en hij eraf was getuimeld. "Je zat zo te wriemelen dat ik je niet meer kon grijpen", vertelde ik. Waarop mijn dochter, die voor ons uitliep toen het gebeurde, bekende dat zij zich altijd schuldig had gevoeld voor de valpartij van haar broertje. "Want ik had aan je hand getrokken, waardoor je hem niet meer kon vasthouden", merkte ze op. Ik legde haar uit dat ze inderdaad aan mijn hand had getrokken, maar minuten vóór dat incident. Ik werd er mij pijnlijk van bewust dat mijn dochter al die jaren et dat schuldgevoel had rondgelopen. Het is maar een klein voorbeeld van hoe herinneringen mensen een leven lang kunnen achtervolgen, terwijl ze niet eens aan een realiteit beantwoorden. 'Zelf-Integratie' maakt daar schoon schip mee.

Leading Sucess People (LSP) was ook zo'n methode, maar deed mensen domme beslissingen nemen. Bij 'The Secret' zie ik, weliswaar in mindere mate, ook mensen ondoordacht richtingen inslaan die ze wellicht niet meer aankunnen. Zet ook 'Zelf-Integratie' niet aan tot roekeloze keuzen?
Zeker niet. Ik ben mij maar al te bewust van dergelijke risico's, vandaar dat ik - en dat is cruciaal - in de inleiding omstandig uitleg dat het primordiaal is het boek eerst volledig te lezen. De opbouw in stappen maakt het mogelijk alles in bevattelijke fasen uit te voeren en geeft tijd en ruimte om voeling te krijgen met zowel het opzet als de werking van 'Zelf-Integratie'. Daarbij worden negatieve zaken zeker niet uit de weg gegaan. In tegenstelling tot veel andere methoden waarbij men eenzijdig uitgaat van positieve eigenschappen en al het andere blind wordt weggeduwd, worden in dit systeem ook negatieve elementen geïntegreerd. Immers: geen positief zonder negatief, geen goed zonder kwaad. Het komt er enkel op aan dat de juiste plaats te geven. Dat kan men enkel door ook de confrontatie met het negatieve aan te gaan, zonder dat echter te veroordelen. Ik ga daarbij uit van de notie dat we altijd de beste keuze maken die we op een bepaald moment kunnen maken. Ook als is dat een negatieve. Al leg ik dat genuanceerd uit: al die processen van bewustwording hebben immers pas zin als men bereid is zichzelf kritisch onder de loep te nemen en lessen te trekken. Wie zichzelf ziet als een vaststaand gegeven dat in niets meer kan evolueren, zal er niet aan hebben.

Merkwaardig is dat wij onszelf zien en ervaren als individuen, maar dat bij uw 'Zelf-Integratie'-methode velen spontaan met dezelfde symbolen op de proppen komen. Het is zelfs een beetje griezelig: wellicht zijn we dus toch niet zulke uitgesproken individuen als wij denken.
In de esoterische traditie gaat men ervan uit dat alle ervaringen die ooit zijn beleefd, elk woord dat ooit werd uitgesproken, elke gedachte en alle kennis uit alle tijden is gebundeld in een soort universeel collectief geheugen (denk aan het Akasha-archief van de new-age, de morfische velden van de Britse bioloog Ruper Sheldrake, het Punt Omega van de Franse filosoof Teilhard de Chardin, nvdr). Dat is ook de bron waaruit kunstenaars putten en zij die 'muze' of 'inspiratie' noemen. Ik werk ook met mensen die niet hebben gestudeerd en weinig culturele bagage hebben. Tot mijn verbazing komen zij geregeld op de proppen met symbolen - abstracte figuren, dieren, noem maar op - uit de alchemie of de Japanse, Chinese of indiaanse esoterische tradities. Dat bevestigt enkel wat mensen altijd hebben geweten: dat alles en iedereen met elkaar verbonden is. Dat alles één is.

Het daadwerkelijk ervaren van de verbondenheid met alles, is de vierde en hoogste stap in uw model. Eerst meer uzelf worden om vervolgens op te gaan in het grote geheel, is dat geen contradictie? 
Het is de paradox van eigenheid versus verbondenheid, en ik trek die heel breed door. 'Zelf-Integratie' overstijgt die paradox zelfs. De meeste systemen van zelfrealisatie dwingen tot het een of het ander: of men legt de nadruk op het in het reine komen met zichzelf, of men geeft zich over aan een hogere macht in de hoop dat alles zichzelf oplost. Mijn methode bundelt die twee benaderingen omdat u uiteindelijk nooit in het reine kunt komen met uzelf als u niet ook de dimensie van het hogere ervaart. En omgekeerd, natuurlijk. Steeds meer mensen ervaren het gevoel van eenheid met het 'al', zogenaamde piekmomenten. Met mijn methode leert u die ervaringen zelf op te roepen om daaruit de energie te putten waarmee u makkelijker een helend contact kunt krijgen met zaken uit uw individuele historiek. Zo is het eerder een voortdurende wisselwerking dan een paradox. Dat biedt de kans tot een ideaal evenwicht. Tot innerlijke rust. Tot meer dan individuele liefde. Tot liefde die daar bovenuitstijgt en universeel is.

Eenheidsgevoel, universele liefde en innerlijke rust zijn het doel van mystiek en meditatie. U stelt dat steeds meer mensen dat ervaren. Hoe komt dat?
Omdat de mystieke en spirituele dimensie de mens eigen is en we ons daar nooit helemaal voor kunnen afsluiten, ook al hebben we ons vooral in het westen afgekeerd van de traditionele manier om daarmee om daarmee om te gaan: de religie. Toch wéét ons onderbewuste dat alles één is en dat daar ook de enige oplossing ligt voor tal van concrete zaken. 
Een belangrijke aanwijzing is dat er niet enkel steeds meer mensen zijn die dit ervaren, maar vooral ook veel mensen die geen bewuste voeling hebben met religie, spiritualiteit of wat al wat zij laatdunkend en nuchter afdoen als 'zweverig gedoe'. Dat uitgerekend zulke mensen die ervaringen hebben, betekent toch iets? Een man die in de petrochemische industrie werkt en 'vrije energie' bestudeert (de onuitputtelijke nulpuntenergie die overal om ons heen is, nvdr) vertelde mij dat hij mijn methode ervaart als een gevoelsmatige manier om met die vrije energie te werken. Hij stelt dat de eerste twee wetten van de thermodynamica, die gaan over het behoud van energie maar eigenlijk neerkomen op energieverlies, achterhaald zijn: alle energie die we nodig hebben is er al, overal om ons heen, en wacht enkel om onuitputtelijk en door iedereen gebruikt te worden. Dat verklaart meteen waarom u, door het recupereren van de energie uit uw ervaringen, niemand tekortdoet. De energie die u eruit put, kunnen ook uw ouders, voormalige geliefden, collega's, noem maar op daaruit putten. Zoals een goed kunstwerk generaties inspiratie en energie geeft.

Men zou uw boek kunnen zien als een stuk gereedschap dat men keer op keer weer kan gebruiken. Komt er dan nooit een einde aan 'Zelf-Integratie'?
(lacht) Het leven is verandering en niets is voor altijd, dat is de enige eeuwige constante. Wie met 'Zelf-Integratie' werkt, zal eerst op de grote knelpunten stuiten. De angsten en schuldgevoelens die de grootste hypotheek leggen op zijn leven en handelen. Maar zoals gezegd: eens opgenomen - vergelijk dat met het downloaden van een computerprogramma - begint het model in het onbewuste een eigen leven te leiden. Het werkt door naar mindere knelpunten. 'Zelf-Integratie' heeft trouwens niet enkel te maken met problemen, knelpunten en herinneringen die moeten worden uitgezuiverd. U kan deze methode ook gebruiken om geregeld de batterijen op te laden en uw evenwicht te corrigeren. Achterin het boek is trouwens een beknopte plattegrond van het model opgenomen. Eens u het boek hebt gelezen en vervolgens de stappen hebt doorgewerkt, kunt u naar eigen behoeften de delen combineren en door elkaar gebruiken. Daarin zal u steeds weer tot een beter evenwicht komen tussen het bewuste en het onderbewuste. Tussen individu en het alles. Zult u steeds beter geïntegreerd en dus meer uzelf zijn. Zult u een steeds beter evenwicht bereiken tussen het individuele zijn en de sublimatie van de eenheid der dingen. En dat is eigenlik de grootste schoonheid van deze methode.

Dominique Trachet, Feliz nr.3 van 2007